پايان نامه كارشناسي ارشد مديريت دولتی

موضوع:
تدوین استراتژی و برنامه‌های اساسی مدیریت منابع انسانی سازمان "الف"
با استفاده از الگوی تعالی سازمانی EFQM

استاد راهنما:
جناب آقاي دكتر محمد صائبی

استاد مشاور:
جناب آقاي دكتر وفا غفاریان
جناب آقای دکتر حمیدرضا رضایی

پژوهشگر:
حبیب‌ا...  بالویی

تاریخ دفاع:
31/06/86
 

چکیده پژوهش:
تحقیق حاضر با عنوان "تدوین استراتژی و برنامه‌های اساسی مدیریت منابع انسانی در سازمان «الف» با استفاده از الگوی تعالی سازمانی EFQM " توسط حبیب‌ا... بالویی درفاصله سال‌های 1385-1384 انجام شد. در این تحقیق ضمن تبیین موضوع، تهیه، تدوین و اجرای استراتژی در سه سطح (سازمانی، تجاری و وظیفه‌ای) و لزوم تدوین استراتژی و برنامه‌های راهبردی در حوزه منابع انسانی، به بیان اهمیت و ضرورت خود ارزیابی و نهادینه کردن آن در سازمان «الف» برای تبیین وضعیت موجود و همچنین تعیین شرایط مطلوب و تشخیص فاصله وضعیت موجود با وضعیت مطلوب (GAP ANALYSIS) با استفاده از یک الگوی علمی آزمون شده جهانی (مدل تعالی سازمانیEFQM) و متمرکز کردن فعالیت‌ها در این حوزه در محور استراتژی و برنامه‌های راهبردی پرداخته است تا بتوان با فراهم آوردن ساز و کارهای لازم به هدف نهایی تحقیق یعنی «تدوین استراتژی و برنامه‌های اساسی مدیریت منابع انسانی» نایل شد. در ادامه برای دستیابی به هدف مذکور سه سوال اساسی:
نقاط قوت و ضعف مدیریت منابع انسانی در سازمان کدام است؟
نقاط تهدید و فرصت‌های بهبود مدیریت منابع انسانی در سازمان کدام است؟
و استراتژی‌های بهینه برای مدیریت منابع انسانی در سازمان کدام است؟
مطرح و سپس برای رسیدن به پاسخ این سوال‌ها، تئوری‌های مرتبط با موضوع تحقیقات انجام شده در این زمینه، بررسی گردید و آنگاه چارچوب روش تحقیق و جمع آوری اطلاعات (مطالعه اسنادی و کتابخانه‌ای، پرسشنامه و تحلیل شکاف (GAP ANALYSIS) معرفی شد و با استفاده از معیارهای 3 و 7 مدل تعالی سازمانی EFQM  و تحلیل SWOT، سوال‌های اساسی طرح مورد بررسی قرار گرفت. در مرحله نخست محقق پروژه از نتایج خود ارزیابی انجام شده توسط تیم ارزیاب و مشاوره سازمان (نقاط قوت و نواحی قابل بهبود مهیارهای 3 و 7 مدل EFQM) در خصوص 14 صنعت به عنوان صنایع پایلوت استفاده نمود و به نتایج کیفی (نقاط قوت و ضعف) و نتایج کمی آن‌ها توجه نمود که فاصله وضعیت موجود را با وضعیت مطلوب از طریق تحلیل شکاف (GAP ANALYSIS) مورد بررسی قرار داد و امتیاز مورد نیاز حوزه منابع انسانی طی 5 سال آینده را برای رسیدن به وضعیت ایده‌آل تعیین شده در مدل مشخص نمود. (لازم به ذکر است هر یک از معیارهای 3 و 7 مدل 90 امتیاز دارند.) سپس برای تکمیل اطلاعات و استخراج فرصت‌ها و تهدیدهای حوزه منابع انسانی سازمان، از روش SWOT استفاده شد.
در ادامه برای تعیین اولویت حوزه‌های یازده گانه فوق و نقاط قوت، نواحی قابل بهبود (نقاط ضعف)، فرصت‌ها و تهدیدهای هر یک از این حوزه‌‌ها، پرسشنامه‌ای به صورت باز تحت عنوان «پرسشنامه اولویت‌بندی اقدام‌های مهم و اساسی» طراحی گردید و از مدیران ارشد، میانی و خبرگان حوزه منابع انسانی سازمان مورد سوال و بررسی قرار گرفت. پس از اولویت‌بندی، حوزه‌های یازده‌گانه به 4 گروه بسیار مهم (حوزه‌های ساختار جداول سازمانی و توزیع نیروی انسانی و حقوق ومزایا و پرداخت‌ها)، مهم (شامل حوزه‌های آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی و ارزیابی و ارزشیابی عملکرد کارکنان)، نسبتاً مهم (شامل حوزه توسعه منابع انسانس) و کم اهمیت (شامل حوزه‌های تسهیلات و امکانات رفاهی سازمان، عملیات نیروی انسانی، جذب و استخدام و بکارگیری  تحقیقات و مطالعات در حوزه منابع انسانی) تقسیم بندی شدند.
بر این اساس مهمترین نقاط قوت، ضعف (نواحی قابل بهبود)، فرصت‌ها و تهدیدها استخراج شد و در ادامه با استفاده از جداول ماتریس SWOT و تقاطع نقاط قوت و نواحی قابل بهبود با فرصت‌ها و تهدیدات، استراتژی‌های مناسبی با همکاری و همفکری مدیران و کارشناسان در هر یک از حوزه‌ها استخراج گردید و جمعاً 220 استراتژی مشخص شد که پس از توزین استراتژی‌های اولیه بدست آمده، تعداد 46 استراتژی با حداقل امتیاز 300 انتخاب شدند. در ادامه نیز از بین استراتژی‌های ثانویه 6 استراتژی (استراتژی نهایی) به عنوان جهت گیری‌های اصلی استراتژیک منابع انسانی سازمان «الف» انتخاب شدند که عبارتند از:
1- توسعه خلاقیت، نوآوری و نخبه گرایی
2- توانمندسازی و توسعه منابع انسانی
3- برخورداری هدفمند
4- بهینه سازی ساختار نیروی انسانی
5- ارتقاء بهره‌وری منابع انسانی
6- فراهم کردن بستر کارآفرینی